ఆ మందులపై కేంద్రం కొరడా.. ఇకపై డాక్టర్ ప్రిస్క్రిప్షన్ తప్పనిసరి!

దేశవ్యాప్తంగా అధిక మోతాదులో ఆల్కహాల్‌తో విక్రయించే మందులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. కొన్ని దగ్గు మందులు, టానిక్‌లు, ఇతర ద్రవరూప ఔషధాల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టేందుకు వాటిని 'షెడ్యూల్ హెచ్1' పరిధిలోకి తీసుకొస్తూ కొత్త నిబంధనలను జారీ చేసింది. ఈ మేరకు భారత గెజిట్‌లో అధికారిక నోటిఫికేషన్ విడుదలైంది.

ఈ కొత్త మార్పుల ప్రకారం, 12 శాతం కంటే ఎక్కువ ఇథైల్ ఆల్కహాల్ కలిగి ఉండి, 30 మిల్లీలీటర్ల కన్నా పెద్ద ప్యాక్‌లలో విక్రయించే అన్ని మౌఖిక ఔషధాలు (Oral Formulations) ఇకపై షెడ్యూల్ హెచ్1 కిందకు వస్తాయి. దీనివల్ల ప్రజలు ఇకపై వీటిని మెడికల్ షాపులకు వెళ్లి నేరుగా కొనలేరు. గుర్తింపు పొందిన డాక్టర్ రాసిన ప్రిస్క్రిప్షన్ ఉంటే మాత్రమే ఫార్మసీలు ఈ మందులను విక్రయించాల్సి ఉంటుంది.

నిబంధనలు ఎందుకు కఠినతరం చేశారు?
అనేక మందుల తయారీలో ఇథైల్ ఆల్కహాల్‌ను ద్రావణిగా (Solvent) లేదా నిల్వ ఉంచే పదార్థంగా (Preservative) ఉపయోగిస్తారు. ఇది మందులోని క్రియాశీల పదార్థాలు స్థిరంగా ఉండేందుకు, సరిగ్గా పనిచేసేందుకు సహాయపడుతుంది. అయితే, అధిక మోతాదులో ఆల్కహాల్ ఉన్న కొన్ని సిరప్‌లను, ముఖ్యంగా దగ్గు మందులను కొందరు మత్తు కోసం దుర్వినియోగం చేస్తున్నట్లు ప్రభుత్వ దృష్టికి వచ్చింది. ఈ నేపథ్యంలో, డ్రగ్స్ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ, డ్రగ్స్ టెక్నికల్ అడ్వైజరీ బోర్డు వంటి నియంత్రణ సంస్థల సిఫార్సుల మేరకు ప్రభుత్వం ఈ చర్యలు చేపట్టింది. వైద్య పర్యవేక్షణలో మందులు అందుబాటులో ఉంచుతూనే, వాటి దుర్వినియోగానికి అడ్డుకట్ట వేయడం ఈ నిబంధనల ముఖ్య ఉద్దేశం.

'షెడ్యూల్ హెచ్1' అంటే ఏమిటి?
సాధారణ ప్రిస్క్రిప్షన్ మందుల (షెడ్యూల్ హెచ్) కంటే మరింత కఠినమైన నియంత్రణ అవసరమైన మందులను 'షెడ్యూల్ హెచ్1' కింద వర్గీకరిస్తారు. యాంటీబయాటిక్స్, టీబీ మందులు, అలవాటుగా మారే కొన్ని ఔషధాలు ఈ జాబితాలో ఉంటాయి. దీనిని 2013లో ప్రవేశపెట్టారు. ఈ షెడ్యూల్‌ కిందకు వచ్చే మందులను ప్రిస్క్రిప్షన్‌పై మాత్రమే అమ్మాలి. అమ్మకాల వివరాలను ఫార్మసీలు ఒక ప్రత్యేక రిజిస్టర్‌లో నమోదు చేయాలి. ఆ ప్రిస్క్రిప్షన్లను, రికార్డులను తనిఖీల కోసం కనీసం మూడేళ్లపాటు భద్రపరచాలి. అలాగే, ఔషధం ప్యాక్‌పై స్పష్టమైన హెచ్చరిక కూడా ముద్రించాల్సి ఉంటుంది.

రోగులు, ఫార్మసీలపై ప్రభావం
ఈ మార్పుల వల్ల రోగులపై పెద్దగా భారం పడదు. అయితే, ఇప్పటివరకు నేరుగా కొనుగోలు చేస్తున్న దగ్గు సిరప్‌లు వంటి వాటి కోసం తప్పనిసరిగా డాక్టర్‌ను సంప్రదించి ప్రిస్క్రిప్షన్ తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధులు, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు ఈ మందులను వాడేటప్పుడు అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.

మరోవైపు ఫార్మసీలపై అదనపు బాధ్యత పడుతుంది. వారు అమ్మకాలకు సంబంధించిన రికార్డులను కచ్చితంగా నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. ఈ నిబంధనల ద్వారా మందుల సరఫరా గొలుసులో జవాబుదారీతనం పెరుగుతుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఇది మందుల వాడకంలో భద్రతను, హేతుబద్ధతను పెంచేందుకు ప్రభుత్వం చేస్తున్న విస్తృత ప్రయత్నాలలో ఒక భాగమని వారు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఈ మార్పులు మందులను నిషేధించడం కాదని, కేవలం వాటి వాడకాన్ని నియంత్రించడం మాత్రమేనని అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.